📝 लोक सेवा आयोग महा-नमुना परीक्षा (सेट - ४)

Q151. नेपालको इतिहासमा "बाघका बच्चा" भनी प्रसिद्ध वीर अमरसिंह थापाका पिता को हुन्?

A) बलभद्र कुँवर
B) भीमसेन थापा
C) बाघ भीमसिंह थापा
D) रणजोर सिंह थापा

Q152. नेपालको पहिलो 'जलविद्युत आयोजना' फर्पिङ जलविद्युत केन्द्र कुन नदीको पानीबाट सञ्चालन गरिएको थियो?

A) बागमती नदी
B) शेषनारायण र कुटुटु खोला
C) त्रिशूली नदी
D) विष्णुमती नदी

Q153. 'मिस सेम्पल' (Miss Semple) का अनुसार भूगोलको परिभाषा कुन हो?

A) भूगोल पृथ्वी र मानव परिस्थितिको विज्ञान हो।
B) Man and Earth are the two most dynamic elements of geography.
C) भूगोलले पृथ्वीको सतहको वर्णन धरातलीय स्वरुपको आधारमा गर्दछ।
D) भूमिको अध्ययन नै भूगोल हो।

Q154. नेपालको सबैभन्दा उच्च स्थानमा रहेको झरना कुन हो, जुन शे-फोकसुण्डो तालबाट निस्कन्छ?

A) पचाल झरना
B) ह्यातुङ झरना
C) सुलिगाड झरना
D) रूप्से झरना

Q155. नेपालको संविधानको भाग ४, धारा ५१ (ड) मा कुन नीति सम्बन्धी व्यवस्था गरिएको छ?

A) आर्थिक नीति
B) सामाजिक न्याय र समावेशीकरण सम्बन्धी नीति
C) परराष्ट्र नीति (अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध)
D) प्राकृतिक साधन स्रोतको संरक्षण सम्बन्धी नीति

Q156. विश्व इतिहासको 'गौरवमय क्रान्ति' (Glorious Revolution) सन् १६८८ मा कुन देशमा घटेको थियो?

A) फ्रान्स
B) अमेरिका
C) बेलायत
D) रुस

Q157. नेपालको चालु १६ औँ आवधिक योजनाको मुख्य नारा "सुशासन, सामाजिक न्याय र समृद्धि" हो भने यस योजनाको अन्तिम वर्षसम्म साक्षरता दर कति पुर्‍याउने लक्ष्य छ?

A) ७६.३%
B) ८५.०%
C) १००%
D) ९५.०%

Q158. सार्वजनिक प्रशासनमा '५ एम' (5 Ms) को सिद्धान्तअनुसार काम गर्ने कानुनी प्रक्रिया र कार्यविधिलाई के भनिन्छ?

A) Men
B) Material
C) Machinery
D) Methods

Q159. नेपालको इतिहासमा '३८ सालको पर्व' वि.सं. १९३८ मा हुँदा नेपालका प्रधानमन्त्री को थिए?

A) रणोद्दीप सिंह
B) वीर शमशेर
C) जङ्गबहादुर राणा
D) धीर शमशेर

Q160. नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सिमाना अनुसार नेपालका कतिवटा जिल्लाहरूले 'चीनलाई मात्र' छुन्छन्?

A) २ वटा
B) १३ वटा
C) २५ वटा
D) ९ वटा

Q161. संयुक्त राष्ट्रसङ्घको कुन अङ्ग हाल सन् १९९४ देखि कार्य स्थगित भई निष्क्रिय रूपमा रहेको छ?

A) आर्थिक तथा सामाजिक परिषद्
B) सचिवालय
C) अन्तर्राष्ट्रिय न्यायालय
D) जिम्माजमानती परिषद् (Trusteeship Council)

Q162. 'चिउरीको बोट दाइजो दिने' अनौठो परम्परा कुन आदिवासी जनजाति जातिमा प्रचलित छ?

A) राउटे
B) थारू
C) चेपाङ
D) लिम्बू

Q163. नेपालको पहिलो र ऐतिहासिक लिखित कानुन 'मुलुकी ऐन, १९१०' जारी गर्ने राणा प्रधानमन्त्री को हुन्?

A) वीर शमशेर
B) चन्द्र शमशेर
C) जङ्गबहादुर राणा
D) रणोद्दीप सिंह

Q164. दिगो विकास लक्ष्य (SDGs) अन्तर्गत 'लक्ष्य नम्बर १३' मा कुन विषय समावेश गरिएको छ?

A) जलमुनिको जीव
B) जमिनमाथिको जीव
C) जलवायु कार्य (Climate Action)
D) स्वच्छ ऊर्जा

Q165. नेपालको कुन नदीको पौराणिक वा धार्मिक नाम 'कृष्णावेणी' हो?

A) सेतीगण्डकी
B) मर्स्याङ्दी
C) कालीगण्डकी
D) बुढीगण्डकी

Q166. 'Sieve of Eratosthenes' गणितको कुन सङ्ख्या पत्ता लगाउने प्रख्यात साधारण एल्गोरिदम सूत्र हो?

A) जोड सङ्ख्या
B) अभाज्य सङ्ख्या (Prime Numbers)
C) दशमलव सङ्ख्या
D) बिजोड सङ्ख्या

Q167. नेपाल र भारतबीच भएको ऐतिहासिक 'शान्ति तथा मैत्री सन्धि' को वर्ष कुन हो?

A) सन् १८१६ मार्च ४
B) सन् १९५० जुलाई ३१
C) सन् १९५५ अगस्ट १
D) सन् १९६१ अक्टोबर ५

Q168. नेपालको वर्तमान संविधानको कुन अनुसूचीमा 'सङ्घ, प्रदेश र स्थानीय तहको साझा अधिकारको सूची' व्यवस्था गरिएको छ?

A) अनुसूची ७
B) अनुसूची ८
C) अनुसूची ९
D) अनुसूची ६

Q169. नेपालमा 'दास प्रथा' को औपचारिक रूपमा उन्मूलन कहिलेदेखि लागू भएको हो?

A) वि.सं. १९७७ असार २५
B) वि.सं. १९८२ वैशाख १
C) वि.सं. १९१० पुस ७
D) वि.सं. २००२ असोज १

Q170. 'उरमाल' उपन्यासका लागि वि.सं. २०८१ को प्रतिष्ठित मदन पुरस्कार प्राप्त गर्ने लेखक को हुन्?

A) सत्यमोहन जोशी
B) छुदेन काविमो
C) प्रेमदेव गिरी
D) झमक घिमिरे

Q171. नेपालको इतिहासमा सर्वप्रथम बजेट वक्तव्य प्रस्तुत गर्ने अर्थमन्त्री को हुन्?

A) सुवर्ण शमशेर राणा
B) सूर्यबहादुर थापा
C) कीर्तिनिधि विष्ट
D) रामशरण महत

Q172. खस (नेपाली) भाषाको उद्गम स्थल मानिने 'सिंँजा उपत्यका' नेपालको कुन जिल्लामा अवस्थित छ?

A) मुगु
B) जुम्ला
C) डोल्पा
D) कालिकोट

Q173. व्यवस्थापनको क्षेत्रमा 'दुई-तत्व सिद्धान्त' (Two-Factor Theory) प्रतिपादन गर्ने सिद्धान्तकार को हुन्?

A) अब्राहम मास्लो
B) फ्रेडरिक हर्जवर्ग
C) जोन मेजर
D) चार्ल्स ब्याबेज

Q174. प्रसिद्ध ऐतिहासिक संरचना 'सिंहदरबार' का मुख्य इन्जिनियर (वास्तुकार) को थिए?

A) अरनिको
B) कुमारनरसिंह राणा र किशोरनरसिंह राणा
C) सुब्बा कृष्णलाल अधिकारी
D) विजयराज अर्याल

Q175. संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभा (General Assembly) मा प्रत्येक सदस्य राष्ट्रले बढीमा कति जना प्रतिनिधि पठाउन पाउँछन्?

A) १ जना
B) ३ जना
C) ५ जना
D) १५ जना

Q176. नेपालको सबैभन्दा जेठो र पहिलो सङ्ग्रहालय 'राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय' कहाँ अवस्थित छ?

A) छाउनी, काठमाडौँ
B) हनुमानढोका, काठमाडौँ
C) पाटन, ललितपुर
D) भक्तपुर

Q177. नदीले बगाएर ल्याउने नयाँ पाँगो माटो (Alluvial Soil) बाट बनेको तराईको अत्यन्तै उर्वर भूभागलाई के भनिन्छ?

A) बाँगर
B) खादर
C) दुन
D) भावर

Q178. मरेपछि मृतकको सामान र कतिपय संस्कारमा विशेष विधि अपनाउने परम्परा भएको थकाली समुदाय मुख्य रूपमा कुन क्षेत्रमा बसोबास गर्छन्?

A) इलाम
B) झापा
C) मुस्ताङ र मनाङ
D) कैलाली

Q179. नेपालको कूटनीतिक इतिहासमा नेपालले सबैभन्दा पहिले कुन देशसँग औपचारिक दौत्य सम्बन्ध कायम गरेको हो?

A) भारत
B) अमेरिका
C) संयुक्त अधिराज्य (UK)
D) फ्रान्स

Q180. 'एउटा देशको मुद्रालाई अर्को देशको मुद्रासँग साट्ने दर' लाई के भनिन्छ?

A) मुद्रास्फीति दर
B) विनिमय दर (Exchange Rate)
C) बैंक दर
D) रिपो दर

Q181. नेपालको वर्तमान संविधानको कुन भागमा 'लोक सेवा आयोग' को व्यवस्था गरिएको छ?

A) भाग २१
B) भाग २२
C) भाग २३
D) भाग २४

Q182. 'बुढा महाराज' भनी कुन राणा प्रधानमन्त्रीलाई चिनिन्छ?

A) भीम शमशेर
B) जुद्ध शमशेर
C) पद्म शमशेर
D) Mohan शमशेर

Q183. नेपालको इतिहासमा 'भण्डारखाल पर्व' को पोल खोलेर जंगबहादुरलाई पूर्वजानकारी दिने व्यक्ति को हुन्?

A) विजयराज अर्याल
B) होमनाथ खतिवडा
C) उत्तरध्वज खवास
D) गगनसिंह खवास

Q184. संयुक्त राष्ट्रसङ्घको बडापत्र (UN Charter) मा कुल कतिवटा धाराहरू रहेका छन्?

A) १० वटा
B) ३५ वटा
C) १११ वटा
D) ३०८ वटा

Q185. 'नागरिक प्रतिवेदन पत्र' (Citizen Report Card) सार्वजनिक प्रशासनमा कुन विधिको प्रमुख औजार हो?

A) वित्तीय हस्तान्तरण
B) सार्वजनिक जवाफदेहिता र पारदर्शिता
C) संगठन विकास
D) ज्ञान व्यवस्थापन

Q186. नेपालको सबैभन्दा पूर्वी विन्दु ओलाङचुङगोला (ताप्लेजुङ) कति देशान्तरमा अवस्थित छ?

A) ८० डिग्री ४ मिनेट पूर्वी देशान्तर
B) ८८ डिग्री १२ मिनेट पूर्वी देशान्तर
C) २६ डिग्री २२ मिनेट उत्तरी अक्षांश
D) ३० डिग्री २७ मिनेट उत्तरी अक्षांश

Q187. साविकको 'भोट-नेपाल व्यापार' का लागि प्रसिद्ध र कालीगण्डकी कोरिडोरको अन्तिम बिन्दुमा रहेको भञ्ज्याङ कुन हो?

A) यारी भञ्ज्याङ
B) कोराला भञ्ज्याङ
C) किमाथाङ्का भञ्ज्याङ
D) लार्के भञ्ज्याङ

Q188. नेपालको राष्ट्रिय विभूति अंशुवर्मा कुन कालका प्रतापी राजा हुन्?

A) किराँत काल
B) लिच्छवि काल
C) मल्ल काल
D) शाह काल

Q189. नेपाल विद्युत प्राधिकरणको स्वामित्वमा रहेको नेपालको सबैभन्दा ठुलो जलविद्युत आयोजना कुन हो?

A) माथिल्लो तामाकोसी
B) कालीगण्डकी 'ए'
C) फर्पिङ जलविद्युत
D) अरुण तेस्रो

Q190. 'इही' (बेलविवाह) र 'गुठी प्रथा' नेपालको कुन रैथाने समुदायको ऐतिहासिक पहिचान र संस्कृति हो?

A) थारू
B) नेवार
C) चेपाङ
D) मगर

Q191. नेपाल सरकारको आर्थिक नीति र बजेट (वित्तीय नीति) तर्जुमा गर्ने मुख्य केन्द्रीय निकाय कुन हो?

A) नेपाल राष्ट्र बैंक
B) अर्थ मन्त्रालय
C) राष्ट्रिय योजना आयोग
D) महालेखा परीक्षक

Q192. नेपालको कुन ठाउँमा 'सार्क सांस्कृतिक सङ्ग्रहालय' (SAARC Cultural Museum) अवस्थित छ?

A) सौराहा, चितवन
B) पोखरा, कास्की
C) छाउनी, काठमाडौँ
D) लुम्बिनी, रूपन्देही

Q193. सङ्गठनमा फाइल वा डकुमेन्ट खोज्ने समय बचाउन र कार्यस्थल सुधार गर्न जापानी पद्धति '५ एस' को तेस्रो 'S' (Seiso) को अर्थ के हो?

A) क्रमबद्ध गर्ने
B) चम्काउने / सफा गर्ने (Shine)
C) प्रमाणीकरण गर्ने
D) निरन्तरता दिने

Q194. 'राजर्षि महाराज' उपनामले कुन राणा प्रधानमन्त्रीलाई चिनिन्छ, जो पद त्यागेर पाल्पाको रिडीमा साधु जीवन बिताउन गएका थिए?

A) जुद्ध शमशेर
B) पद्म शमशेर
C) मोहन शमशेर
D) वीर शमशेर

Q195. नेपालको वर्तमान संविधान सभाबाट निर्मित संविधान 'नेपालको संविधान' मा कुल कतिवटा धाराहरू रहेका छन्?

A) ३५ वटा
B) ९ वटा
C) ३०८ वटा
D) १६९ वटा

Q196. नेपालको इतिहासमा 'प्रचण्ड गोर्खा काण्ड' वि.सं. १९८७ को पोल खोल्ने व्यक्ति को हुन्?

A) लक्ष्मण शमशेर
B) होमनाथ खतिवडा
C) कृष्णलाल अधिकारी
D) विजयराज अर्याल

Q197. 'सार्क' (SAARC) बडापत्रमा कुल कतिवटा धाराहरू रहेका छन्?

A) १० वटा
B) १११ वटा
C) ३०८ वटा
D) ९ वटा

Q198. सार्वजनिक प्रशासनमा कर्मचारीले आफ्नो ओहोदा वा अधिकारको दुरुपयोग गरी गैरकानुनी रूपमा धन आर्जन गर्ने कार्यलाई नियन्त्रण गर्न बनेको ऐन कुन हो?

A) निजामती सेवा ऐन, २०४९
B) सुशासन ऐन, २०६४
C) भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९
D) सार्वजनिक खरिद ऐन, २०६३

Q199. प्रस्तावित सङ्घीय निजामती सेवा विधेयक अनुसार बाह्य खुल्ला प्रतियोगिताद्वारा हुने पदपूर्ति कुन श्रेणी/तहको पदमा पूर्ण रूपमा बन्देज लगाइएको छ?

A) खरिदार / नासु
B) शाखा अधिकृत
C) उपसचिव
D) सहसचिव

Q200. नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को वि.सं. २०८२ भदौ १३ को निर्णय अनुसार शे-फोकसुण्डो राष्ट्रिय निकुञ्जको क्षेत्रफल घटेर हाल कति कायम भएको छ?

A) ३,५५५ वर्ग किमी
B) २,७१२ वर्ग किमी
C) १,७१० वर्ग किमी
D) ८४३.३६ वर्ग किमी

---

🔑 उत्तर कुञ्जी (Answer Key) & संक्षिप्त व्याख्या (सेट - ४)

1. (C) बाघ भीमसिंह थापा - बडाकाजी अमरसिंह थापाका पिता बाघ भीमसिंह थापा हुन्।
2. (B) शेषनारायण र कुटुटु खोला - फर्पिङ जलविद्युत केन्द्र फर्पिङको प्राकृतिक जलस्रोतबाट चल्थ्यो।
3. (B) Man and Earth are the two most dynamic elements of geography. - मिस सेम्पलको चर्चित भौगोलिक भनाइ।
4. (C) सुलिगाड झरना - फोक्सुण्डो तालबाट निस्कने नेपालकै उच्च स्थानको प्रसिद्ध झरना।
5. (C) परराष्ट्र नीति (अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध) - धारा ५१ (ड) मा परराष्ट्र नीतिबारे व्यवस्था छ।
6. (C) बेलायत - सन् १६८८ मा संसदीय प्रणालीको जग बसाल्ने रक्तहीन क्रान्ति बेलायतमा भएको हो।
7. (D) ९५.०% - १६ औँ योजनाले ९५ प्रतिशत साक्षरता हासिल गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
8. (D) Methods - ५ एम सिद्धान्त अनुसार 'Methods' को अर्थ कार्यविधि वा पद्धति हो।
9. (A) रणोद्दीप सिंह - जंगबहादुरका भाइ रणोद्दीप सिंहको पालामा वि.सं. १९३८ को पर्व घटेको थियो।
10. (B) १३ वटा - नेपालका १३ जिल्लाले चीनलाई मात्र छुन्छन्।
11. (D) जिम्माजमानती परिषद् (Trusteeship Council) - यो अङ्ग सन् १९९४ देखि कार्य स्थगित भई निष्क्रिय छ।
12. (C) चेपाङ - चेपाङ जातिमा छोरीको विवाहमा चिउरीको बोट दाइजो दिने परम्परा छ।
13. (C) जङ्गबहादुर राणा - वि.सं. १९१० मा मुलुकी ऐन जारी गर्ने राणा प्रधानमन्त्री।
14. (C) जलवायु कार्य (Climate Action) - दिगो विकासको लक्ष्य १३ जलवायु कार्यसँग सम्बन्धित छ।
15. (C) कालीगण्डकी - पौराणिक नाम कृष्णावेणी हो।
16. (B) अभाज्य सङ्ख्या (Prime Numbers) - इराटोस्थेनेसले प्रतिपादन गरेको यो गणितीय छान्ने विधि हो।
17. (B) सन् १९५० luglio ३१ - नेपाल-भारत शान्ति तथा मैत्री सन्धि भएको मिति।
18. (C) अनुसूची ९ - तीनै तहको साझा अधिकारको सूची अनुसूची ९ मा छ।
19. (B) वि.सं. १९८२ वैशाख १ - चन्द्र शमशेरले नेपालबाट दास प्रथा औपचारिक रूपमा अन्त्य गरेको दिन।
20. (B) छुदेन काविमो - २०८१ को मदन पुरस्कार प्राप्त गर्ने लेखक।
21. (A) सुवर्ण शमशेर राणा - वि.सं. २००८ सालमा नेपालको पहिलो बजेट प्रस्तुत गर्ने अर्थमन्त्री।
22. (B) जुम्ला - नेपाली भाषाको उत्पत्ति जुम्लाको सिंँजा उपत्यकाबाट भएको मानिन्छ।
23. (B) फ्रेडरिक हर्जवर्ग - उत्प्रेरणाको दुई-तत्व सिद्धान्तका प्रतिपादक।
24. (B) कुमारनरसिंह र किशोरनरसिंह राणा - सिंहदरबार बनाउने मुख्य नेपाली इन्जिनियरहरू।
25. (C) ५ जना - महासभामा प्रत्येक देशले ५ जना प्रतिनिधि पठाउन पाउँछन्।
26. (A) छाउनी, काठमाडौँ - वि.सं. १९८५ मा स्थापित नेपालको पहिलो राष्ट्रिय सङ्ग्रहालय।
27. (B) खादर - नदीले वर्षेनी बगाएर ल्याउने नयाँ पाँगो माटोको उर्वर भूभाग।
28. (C) मुस्ताङ र मनाङ - थकाली समुदाय मुख्य रूपमा यो हिमाली क्षेत्रमा बस्छन्।
29. (C) संयुक्त अधिराज्य (UK) - नेपालले सबैभन्दा पहिले बेलायतसँग औपचारिक सम्बन्ध राखेको हो।
30. (B) विनविनमय दर (Exchange Rate) - विदेशी मुद्रा र स्वदेशी मुद्रा साट्ने आधिकारिक वित्तीय दर।
31. (C) भाग २३ - वर्तमान संविधानको भाग २३, धारा २४२ मा लोक सेवा आयोगको व्यवस्था छ।
32. (A) भीम शमशेर - ६४ वर्षको उमेरमा प्रधानमन्त्री बनेकाले यिनलाई बुढा महाराज भनिन्थ्यो।
33. (A) विजयराज अर्याल - भण्डारखाल पर्वको षड्यन्त्र जंगबहादुरलाई खोलेबापत यिनलाई बडामहाराज गुरु बनाइयो।
34. (C) १११ वटा - संयुक्त राष्ट्रसङ्घको बडापत्र (UN Charter) मा कुल १११ वटा धाराहरू रहेका छन्।
35. (B) सार्वजनिक जवाफदेहिता र पारदर्शिता - सेवाग्राहीको प्रतिक्रिया लिने यो एक औजार हो।
36. (B) ८८ डिग्री १२ मिनेट पूर्वी देशान्तर - नेपालको नक्साको सबैभन्दा पूर्वी सीमा विन्दु।
37. (B) कोराला भञ्ज्याङ - मुस्ताङमा रहेको चीन जोड्ने ऐतिहासिक व्यापारिक भञ्ज्याङ।
38. (B) लिच्छवि काल - राजा अंशुवर्मा लिच्छविकालका हुन्।
39. (B) कालीगण्डकी 'ए' - १४४ मेगावाट क्षमताको यो आयोजना प्राधिकरणको स्वामित्वमा रहेको ठुलो आयोजना हो।
40. (B) नेवार - बेलविवाह (इही) र गुठी प्रथा नेवार संस्कृतिको मेरुदण्ड हो।
41. (B) अर्थ मन्त्रालय - बजेट तर्जुमा गर्ने र देशको वित्तीय नीति संचालन गर्ने सर्वोच्च सरकारी निकाय।
42. (A) सौराहा, चितवन - सार्क राष्ट्रहरूको संस्कृति झल्कने यो सङ्ग्रहालय चितवनको सौराहामा छ।
43. (B) चम्काउने / सफा गर्ने (Shine) - जापानी व्यवस्थापन ५एस अनुसार 'Seiso' को अर्थ कार्यस्थल सफा राख्नु हो।
44. (A) जुद्ध शमशेर - प्रधानमन्त्री पद त्यागेर सन्यासी बन्न पाल्पाको रिडी गएका राणा शासक।
45. (C) ३०८ वटा - वर्तमान संविधानमा ३५ भाग, ३०८ धारा र ९ अनुसूची रहेका छन्।
46. (A) लक्ष्मण शमशेर - वि.सं. १९८७ मा प्रचण्ड गोर्खा संगठनको पोल यिनले खोलेका थिए।
47. (A) १० वटा - सार्क (SAARC) बडापत्रमा जम्मा १० वटा धाराहरू रहेका छन्।
48. (C) भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ - भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्न बनेको ऐन।
49. (D) सहसचिव - नयाँ कानुन अनुसार सहसचिव पदमा बाह्य खुल्ला प्रतियोगिता पूर्ण रूपमा हटाइएको छ।
50. (B) २,७१२ वर्ग किमी - छायानाथ निकुञ्ज घोषणा भएपछि शे-फोकसुण्डोको क्षेत्रफल घटेर २,७१२ वर्ग किमी कायम भएको छ।