नेपालमा प्रचलित केही प्रमुख धर्महरु

क) हिन्दु धर्म

–         विश्वको प्राचीन तथा स्नातन धर्म

–         प्रमुख पुस्तकहरुः वेद, रामायण ,भहाभारत, उपनिषद, पुराण आदी

–         प्रमुख देवताहरुः गणेश, सुर्य, देवी, विष्णु, शंकर ।

–         विशाल समुदायले मान्ने र विशाल धार्मिक साहित्य भएको धर्म ।

–         मूलतः देवी देवताप्राति आस्था, पुनर्जन्म आदिमा विश्वास गर्ने धर्म हो ।

–         यो धर्मका सँस्थापक कुनै व्यक्ति वा सँस्था नभई यसको विकासमा लाखौ व्यक्ति तथा सँस्थाहरुको योगदान रहेको छ ।

 

ख) बौद्ध धर्म

–         नेपालको लुम्बिनीमा जन्मिएका भगवान बुद्ध यस धर्मका प्रवर्तक र सँस्थापक मानिन्छन् ।

–         बौद्ध धर्मका प्रमुख धार्मिक ग्रन्थ त्रिपिटक हो ।

–         बौद्ध धर्मको पुजास्थललाई विहार, मठ वा स्तूप भनिन्छ ।

–         ज्ञान, सत्कर्म र अहिंसामा विश्वास गर्ने जातीय भेदभाव र अस्पृश्यतालाई नमान्ने यस धर्मलाई युग सापेक्ष वैज्ञानिक धर्म भनिन्छ ।

 

ग) इसाई धर्म

–         जेरुसेलममा जन्मेका जिसस क्राइष्टलाई इसाई धर्मका प्रवर्तक मानिन्छ ।

–         धार्मिक ग्रन्थलाई बाइबल र पुजास्थललाई चर्च (गिर्जाघर) भनिन्छ ।

–         लोभ गर्न नहुने र आफुलाई दीनहिन तथा दास सम्झन नहुने कुरामा जोड दिएको पाइन्छ ।

 

घ) इस्लाम धर्म

–         साउदी अरवको मक्कामा जन्मिएका पैगम्बर मोहम्मद इस्लाम धर्मका प्रवर्तक र सँस्थापक मानिन्छन् ।

–         यो धर्म मान्नेहरुलाई मुस्लिम वा मुसलमान भनिन्छ ।

–         धार्मिक ग्रन्थलाई कुरान पाक र कुरान शरीफ भनिन्छ ।

–         पुजा स्थललाई मस्जिद भनिन्छ ।

–         मुसलमानहरु एक मात्र इश्वरलाई अल्लाह भन्छन ।

–         इस्लाम धर्मका प्रचारक पैगमबर मोहम्मदलाई अल्लाहका दुत पनि भनिन्छ ।

 

ङ) शिख धर्म

–         पाकिस्तानमा पर्ने पञ्जाव प्रान्तको ननकला भन्ने ठाउमा जन्मिएका शिखहरुका अराध्य देवता गुरु नानकले स्थापना गरेका हुन

–         शिखहरुले मान्ने धर्म

–         धार्मिक ग्रन्थलाई गुरु ग्रन्थ साहेव भनिन्छ भने पुजास्थललाई गुरुद्धारा भनिन्छ ।

–         अहिंसा, सत्कार्य, परोपकारलाई शिख धर्मले जोड दिएको छ ।

 

च) जैन धर्म

–         भगवान् विष्णुका २४ अवतारहरुमध्ये ८ औं अवतार तीर्थङकर भगवान बर्धमान महावीर जैन यस धर्मका प्रवर्तक मानिन्छ ।

–         महावीर स्वामीको जन्म नेपालको जनकपुर क्षेत्रमा भएको मानिन्छ ।

–         जैन धर्मको धार्मिक ग्रन्थ वचनामृत हो ।

–         पवित्रता, सच्चरित्रता र अहिंसालाई यो धर्मले विशेष जोड दिएको छ ।

 

छ) फारसी धर्म

–         फारसीहरुको प्रमुख धर्म फारसी धर्मका प्रवर्तकलाई माहात्मा जोराष्टर भनिन्छ । यिनले अग्नी र सुर्यको पुजा गर्ने चलन चलाएका थिए ।

–         फारसी धर्मालम्बीहरुको पुजास्थललाई अग्नि मान्दी भनिन्छ ।

–         फारसी धर्मालम्बीहरुलाई जलाउने वा गाडने नगरी मृत्युपछि मानव शरीरको उपयोग अर्काका भलाईका लागी होस भनी मृत शरीरलाई उच्च ठाउँमा राखी खुला छोडिन्छ जसलाई कौवा , चिलले खान्छन् ।