लेखा

 

लेखा

Ø सामान्यतया आर्थिक क्रियाकलापलाई व्यवस्थित गर्न मौद्रिक मूल्य भएका कारोबारहरूको अभिलेखलाई लेखा भनिन्छ ।  

Ø कारोबार भएको व्यहोरा देखिने गरी प्रचलित कानून बमोजिम राखिने अभिलेख, खाता, किताब आदि र सो कारोबारलाई प्रमाणित गर्ने अन्य कागजातका साथै विद्युतीय स्वरूपमा रहेको आर्थिक कारोबारसँग सम्बन्धित अभिलेख,दसी प्रमाण र प्रतिवेदनको समग्रता नै लेखा हो।

Ø लेखा परीक्षण ऐन-2075 बमोजिम “लेखा” भन्नाले कारोबार भएको व्यहोरा देखिने गरी प्रचलित कानून बमोजिम राखिने अभिलेख, खाता, किताब वा अन्य कागजपत्र सम्झनु पर्छ र सो शब्दले विद्युतीय माध्यमबाट राखिएको अभिलेख वा कारोबारलाई प्रमाणित गर्ने विद्युतीय अभिलेखलाई समेत जनाउँछ।

Ø आर्थिक कार्यविधि तथा वित्तीय उत्तरदायित्व सम्बन्धी ऐन, २०७६ अनुसार 'लेखा' भन्नाले कारोबार भएको व्यहोरा देखिने गरी प्रचलित कानुनबमोजिम राखिने प्रारम्भिक प्रविष्टिको गोश्वरा भौचर तथा सो आधारमा तयार गरिने अभिलेख, खाता, किताब आदि र सो कारोबारलाई प्रमाणित वा सम्पुष्टि गर्ने प्रमाण कागजात र सोको आधारमा तयार गरिने वित्तीय विवरण तथा प्रतिवेदन सम्झनुपर्छ र सो शब्दले विद्युतीय माध्यमबाट राखिएको अभिलेख वा कारोबारलाई प्रमाणित गर्ने विद्युतीय अभिलेखलाई समेत जनाउँछ ।

Ø लेखालाई शुरुका अवस्थामा विगतको कारोबारको अभिलेखको हिसावले मात्र हेर्ने गरिएकोमा हाल सूचना प्रणालीसंग आवद्ध गरेर ब्यबस्थापकीय निर्णयको आधारका रुपमा पनि लिने गरिन्छ ।

Ø समग्रमा “लेखा” भन्नाले मौद्रिक महत्व भएको आर्थिक कारोबारका विश्वव्यापी सिद्धान्तहरूको आधारमा कुनै पनि निकायमा मौद्रिक मुल्य भएका कारोवारहरुको स्पष्ट व्यहोरा देखिने गरी नियमित, क्रमबद्ध, सिलसिलेवार र व्यवस्थित रुपमा राखिएका अभिलेख, खाता, किताब, वित्तीय विवरण, प्रतिवेदन र कारोवारलाई पुष्टि गर्ने विल भपाई, रसिद, प्रमाण, आदेश र सो कारोबारलाई प्रमाणित गर्ने अन्य कागजात र प्रतिवेदनका साथै ICT बाट राखिएको अभिलेख र आर्थिक विवरण समेतलार्ई सम्झनु पदर्छ ।