तृतीय पत्रः– समसामयिक बिषय (Contemporary Issues)

 अप्राविधिक (प्रशासन, लेखापरीक्षण र व्यवस्थापिका संसद सेवा), राजपत्रांकित तृतीय श्रेणी, शाखा अधिकृत वा सो सरह पदको खुला प्रतियोगितात्मक परीक्षाको पाठ्यक्रम

लिखित परीक्षाः– द्वितीय चरण (Second Phase)

तृतीय पत्रः– समसामयिक बिषय (Contemporary Issues) - 10 Marks × 3 Questions = 30 Marks

१. सामाजिक मामिलाहरु (Social issues)

१.  सामाजिक विवाद तथा द्वन्द्व (Social disputes and conflict)

२.  सामाजिक न्याय तथा समानता (Social justice and equality)

३.  सामाजिक एवं सांस्कृतिक रुपान्तरण (Social and cultural transformation)

४.  श्रोत/साधनहरुको वितरणमा न्यायः असमानता एवं सीमान्तीकरण (प्रादेशिक, जातजातिगत, लैङ्गिक, ग्रामीण तथा शहरी (Distributive justice of resources: disparities and marginalization (regional, caste/ethnicity, gender, rural and urban)

५.  सामाजिक संरक्षण/बचाउ, सामाजिक सुरक्षा तथा सामाजिक जिम्मेवारी (Social protection, social security and social responsibility)

६.  सांस्कृतिक विविधता र सामाजिक परिचालन(Cultural diversity and social mobilization)

७.  जनसंख्या (बसोबास, बसाइसराइ, शहरीकरण, प्रौढावस्था, शरणार्थी, विस्थापित जनसंख्या(Population (settlement, migration, urbanization, aging, refugee, displaced population))

८.  संगठित अपराधः बिद्युतीय अपराध, बेचविखन, मिलोमतो एकाधिकार, आतङ्कवाद, भ्रष्टाचार र अवैध मुद्रा निर्मलीकरण (Organized crime: cyber-crime, trafficking, cartelling/monopoly, terrorism, corruption and money laundering)

९.  खाद्य सम्प्रभुता र सुरक्षा (Food sovereignty and security)

२. आर्थिक मामिलाहरु (Economic issues) - 10 Marks × 2 Questions = 20 Marks

१.  आर्थिक बृद्धि तथा आर्थिक विकास (Economic growth and economic development)

२.  आर्थिक विकासका प्रमुख पक्षहरुः कृषि, उद्योग, व्यापार, पर्यटन, वैदेशिक रोजगार तथा मानव संशाधन (Major aspects of economic development: agriculture, industry, trade, tourism, foreign employment and human resource)

३.  आर्थिक विकासमा सार्वजनिक क्षेत्र, निजी क्षेत्र र सहकारी क्षेत्रको भूमिका (Role of public sector, private sector and cooperative in economic development

४.  वैदेशिक सहायता र अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग वैदेशिक लगानीः पोर्टफोलियो र प्रत्यक्ष प्रविधि हस्तान्तरण (बौद्धिक सम्पत्ति अधिकार समेत (Foreign assistance and international co-operation)  Foreign Investment: portfolio and direct 2.6 Technology transfer including intellectual property rights)

५.  व्यापार, बजार र श्रम उदारिकरण ((Trade, market and labour liberalization))

६.  आर्थिक कुटनीति (Economic diplomacy)

७.  गरिवी र वेराजगारी (Poverty and unemployment)

३. विकाससँग सम्बद्ध मामिलाहरु  (Developmental Issues) - 10 Marks × 3 Questions = 30 Marks

१.  मानव विकास (Human development)

२.  पूर्वाधार विकास (Infrastructure development)

३.  दिगो विकास (भूमि, जल तथा प्राकृतिक श्रोतहरुः धान्न सक्ने क्षमता र विकास नीति) (Sustainable development (land, water and natural resources: carrying capacity and development policy))

४.  विकास प्रक्रियामा राज्य र राज्य बाहेकका क्षेत्रहरुको भूमिका (Role of state and non-state actors in development process)

५.  शान्ति र द्वन्द्व सम्बेदनशील विकास (Peace and conflict sensitive development)

६.  विकेन्द्रीकरण तथा स्थानीय स्वायत्त शासन (Decentralization and local self-governance)

७.  विकासमा नागरिकको संलग्नता (Citizen engagement in development)

८.  साझेदारी विकास तथा समुदायमा आधारित विकास (Partnership development and community based development)

९.  विकासमा सूचना–सञ्चार प्रविधिको भूमिका (Role of Information and Communication Technology (ICT) in development)

१०.   विश्वव्यापीकरण र विकास (Globalization and development)

४. वातावरणसँग सम्बद्ध मामिलाहरु (Environmental Issues) - 10 Marks × 2 Questions = 20 Marks

१.  पारिस्थितिक प्रणाली (Ecosystem)

२.  जैविक विविधता तथा संरक्षण (Bio-diversity and conservation)

३.  जलवायु परिवर्तन र कार्वन व्यापार (Climate change and carbon trade)

४.  वातावरणीय ह्रास (Environment degradation)

५.  वनविनास (Deforestation)

६.  संकट/विपद्व्यवस्थापन (Crisis/Disaster management)

७.  वातावरण र विकास (Environment and development)

८.  उर्जा संकट तथा उर्जा संरक्षण (Energy crisis and energy conservation)

९.  प्रदूषण तथा फोहर–मैला व्यवस्थापन (Pollution and waste management)

.... समाप्त ....