नेपालमा मूल्य अभिवृद्धि कर प्रणालीमा गरिएका आधुनिकरणका प्रयासहरू के-के हुन्? बुँदागत रूपमा प्रष्ट पार्नुहोस्। (५ अंक)

नेपालको भ्याट प्रणालीलाई प्रविधिमैत्री, पारदर्शी र चुहावटमुक्त बनाउन हालैका वर्षहरूमा गरिएका आधुनिकरणका प्रमुख प्रयासहरू निम्नलिखित छन्:

• CBMS को प्रयोग: नक्कली बिलको समस्या समाधान गर्न ठूला करदाताहरूको बिलिङलाई रियल-टाइम अनुगमन गर्ने Centralized Billing Monitoring System (CBMS) लागू गरिएको छ।
• VCTS प्रणाली: ओसारपसार हुने वस्तु र मालसामानको ढुवानीलाई व्यवस्थित गर्न Vehicle and Cargo Tracking System (VCTS) कार्यान्वयनमा ल्याइएको छ。
• अनिवार्य बायोमेट्रिक प्रणाली: कर छली गर्ने उद्देश्यले नक्कली फर्म खडा गर्ने प्रवृत्ति रोक्न भ्याट दर्ता गर्दा सञ्चालकको बायोमेट्रिक (औंठाछाप र फोटो) अनिवार्य गरिएको छ。
• विद्युतीय भुक्तानीमा प्रोत्साहन (भ्याट फिर्ता): उपभोक्तालाई अनिवार्य बिल माग्न प्रोत्साहित गर्न विद्युतीय माध्यम (QR, कार्ड) बाट भुक्तानी गर्दा तिरेको भ्याटको १०% रकम उपभोक्ताकै बैंक खातामा स्वतः फिर्ता जाने व्यवस्था छ।
• डिजिटल सेवा कर र भ्याट: नेपालमा भौतिक उपस्थिति नभएका विदेशी डिजिटल कम्पनीहरू (जस्तै: गुगल, फेसबुक, नेटफ्लिक्स) लाई करको दायरामा ल्याई डिजिटल सेवामा भ्याट दर्ता र असुली सुरु गरिएको छ।

---