"सुन्दर भविष्य" (Beautiful Future) को निर्माणका लागि जीवनका केही महत्त्वपूर्ण स्तम्भहरूमा ध्यान दिनु आवश्यक हुन्छ। आफ्नो भविष्यलाई सफल र सुखी बनाउन यी कदमहरू चाल्न सक्नुहुन्छ: 🌟 १. लक्ष्य निर्धारण र योजना स्पष्ट सोच: तपाईं जीवनमा के बन्न वा के गर्न चाहनुहुन्छ, त्यसको स्पष्ट खाका कोर्नुहोस्। साना कदम: ठूला लक्ष्यहरूलाई साना, दैनिक वा साप्ताहिक कार्यहरूमा विभाजन गर्नुहोस्। 📚 २. निरन्तर सिकाइ र सीप विकास ज्ञानको दायरा: आफ्नो रुचि भएको क्षेत्रमा निरन्तर नयाँ कुराहरू सिक्दै जानुहोस्। व्यावहारिक सीप: वर्तमान समय सुहाउँदो प्राविधिक, सञ्चार, वा व्यावसायिक सीपहरू (Skills) विकास गर्नुहोस्। 💰 ३. आर्थिक अनुशासन बचतको बानी: सानै उमेर वा सुरुवाती चरणदेखि नै आम्दानीको केही हिस्सा बचत गर्ने बानी बसाल्नुहोस्। लगानी: पैसालाई सही ठाउँमा (जस्तै: शिक्षा, व्यवसाय वा सेयर) लगानी गर्न सिक्नुहोस्। ४. स्वास्थ्य र सकारात्मक सोच शारीरिक स्वास्थ्य: सन्तुलित भोजन, नियमित व्यायाम र पर्याप्त निद्रालाई प्राथमिकता दिनुहोस्। मानसिक शान्ति: तनावबाट टाढा रहन ध्यान (Meditation) गर्ने र सधैं सकारात्मक सोच राख्ने प्रयास गर्नुहोस्। 🤝 ५. असल सम्बन्ध र नेटवर्क सकारात्मक सर्कल: तपाईंलाई हौसला दिने र सही बाटो देखाउने मानिसहरूसँग संगत गर्नुहोस्। पारिवारिक सम्बन्ध: आफ्नो परिवार र शुभचिन्तकहरूसँगको सम्बन्धलाई बलियो बनाउनुहोस्।
VCTS Compliance and Penalties

VCTS को कानुनी व्यवस्था तथा अनुपालन र जरिवाना

Compliance and Penalties सम्बन्धी सम्पूर्ण अध्ययन सामग्री।

Start Learning
Customs Act 2082 Complete Notes

Customs Act 2082 Complete Notes

भन्सार ऐन, २०८२ को सम्पूर्ण अध्ययन सामग्री।

View Notes
Self Study Center

Self Study Center

Blog + MCQ + Notes + Exams System

Explore Now

Latest Articles

Monday, October 30, 2023

सार्क सम्बन्धी महत्वपूर्ण जानकारीहरू

सार्क दक्षिण एसियाका आठ देशहरू नेपाल, भारत, पाकिस्तान, भुटान, बंगलादेश, श्रीलङ्का, माल्दिभ्स, अफगानिस्तानजस्ता देशहरूमा आपसी हित प्रर्बद्धन तथा सहयोग र सहकार्यमार्फत आर्थिक सामजिक विकास हासिल गर्ने लक्ष्यका साथ स्थापित क्षेत्रीय संगठन हो । यस सामग्रीमा लोकसेवा तथा विभिन्न प्रतियोगितात्मक परीक्षाका लागि उपयोगी ठहरिने सार्क सम्बन्धित विभिन्न सूचना तथा जानकारीलाई एकीकृत गरी प्रस्तुत गरिएको छ ।

Ø सार्कको स्थापना – सन् १९८५ डिसेम्बर ८ मा

Ø अहिलेसम्म सार्क शिखर सम्मेलन नभएको देश –अफगानिस्तान

Ø अफगानिस्तानले सदस्यता प्राप्त – १४ औं शिखर सम्मेलन

Ø सार्क सदस्य राष्ट्रहरूको संख्या – ८ वटो

Ø सार्क मन्त्रिपरिषद्को बैठक – वर्षमा २ पटक

Ø सार्क सहयोग क्षेत्रहरू – १६ वटा

Ø दशौँ सार्क मेलो – नेपाल भएको

Ø सार्कको १८ औँ सम्मेलन – नेपालमा भएको

Ø सार्क सामूदायिक तटवर्ती क्षेत्र व्यवस्थापन केन्द्र – माल्दिभ्स

Ø इ–पासपोर्ट दिने प्रथम सार्क देश – माल्दिभ्स

Ø सबैभन्दा धेरै बुँदे घोषणापत्र जारी भएको शिखर सम्मेलन दशौँ (८४ बुँदे)

Ø चौथौ सार्कस्तरीय व्यावसायी सम्मेलन – २०६८ मंसिर ३–५ (नेपाल)

Ø सार्क सचिवालयको उद्घाटन – वि.सं. २०४३÷१०÷२ (नेपाल)

Ø महासचिवको पदावधि ३ वर्ष बनाइएको – ९ औँ पछि

Ø सार्क प्राविधिक समितिका अध्यक्षको कार्यकाल – २ वर्ष

Ø सार्क ग्रामीण विकास केन्द्र – श्रीलङ्का सार्कराष्ट्र नमुना गाउँका– घलेगाँउ, लमजुङ

Ø सार्क ऊर्जा केन्द्र – पाकिस्तान सार्क स्थायी समितिमा – परराष्ट्र सचिवहरू रहने

Ø सार्कको वडापत्र – १० धारा सार्कका अंगहरू – ५ वटा

Ø पहिलो सार्कशिखर सम्मेलनको अध्यक्षता – हुसेन मोहम्मद एर्शाद (बंलादेश)

Ø सार्क वर्षको घोषणा – सन् १९८९

Ø सार्कको सबैभन्दा पहिलो क्षेत्रीय संस्था – सार्क कृषि सूचना केन्द्र

Ø सार्कका प्रविधिक समितिहरू – ७ वटा

Ø सार्क सम्बन्धी अवधारणा प्रस्तुत गर्ने व्यक्ति – जियाउर रहमान

Ø सार्क खर्चमा भारतको दायित्व – ३०.३२ प्रतिशत

Ø सार्कको प्रतिक चिन्ह बनाउने – शैलेन्द्र मर्हजन

Ø सार्कका स्थापनाकालिन राष्ट्रहरू – ७ वटा

Ø हालका सार्क सदस्य देशहरू – ८ वटा

Ø सार्कका उद्देश्यहरू – ८ वटा

Ø निर्णयका लागि सर्वसहमति आवश्यक नपर्ने सार्कको अंग – सचिवालय

Ø नेपालमा भएका सार्क शिखर सम्मेलनहरू – ३ वटा तेस्रो, एघारौं र अठारौँ

Ø सार्क मानव संसाधन केन्द्र – पाकिस्तान नदी नभएको सार्क राष्ट्र – माल्दिभ्स

Ø सार्क अभिलेख केन्द्र – भारतमा

Ø सार्क शिखर सम्मेलनमा भाग लिने पहिलो महिला – बेनजिर भुट्टो

Ø सार्कका भू–परिवेष्ठित राष्ट्रहरू – ३ (अफगानिस्तान, नेपाल, भूटान)

Ø भूटानको क्षेत्रफल – ३८,३९४ वर्ग कि.मि.

Ø बंगलादेशको क्षेत्रफल – १,४७,५७० वर्ग कि.मि.

Ø भारतको क्षेत्रफल – ३२,८७,२६३ वर्ग कि.मि

Ø सार्कका तेस्रो महासचिवको – इब्राहिम हुसेन जाकी

Ø सार्कका नवौ महासचिवको – डा. शिलकान्त शर्मा

Ø सार्कको सबैभन्दा सानो देश – माल्दिभ्स

Ø भारतको प्रसाशनिक विभाजन – ३० प्रान्त ९ युनियन टेरिटोरी

Ø पाकिस्तानको प्रशासनिक विभाजन – ४ प्रदेश

Ø अफगानिस्तानको प्रशासनिक विभाजन – ३४

Ø बंगलादेशको प्रशासनिक विभाजन – ७ प्रदेश ६४ जिल्ला

Ø भुटानको प्रशासनिक विभाजन – १८ जिल्ला

Ø सबैभन्दा ठूलो संविधान भएको सार्क देश – भारत

Ø सार्क क्षेत्रको ठूलो मरुभूमि – थार (भारत)

Ø सार्कको प्रथम शिखर सम्मेलन – बंगलादेश

Ø सार्क राष्ट्रमा लिखित संविधान नभएको – भूटान

Ø नेपालसँग कम व्यापार हुने सार्क राष्ट्र – माल्दिभ्स

Ø सार्क विश्वविद्यालय – भारतमा

Ø प्रथम सार्क शिखर सम्मेलन – ७–८ डिसेम्बर १९८५

Ø भारतका मुख्य धर्म – हिन्दु, मुस्लिम

Ø अफगानिस्तानको मुख्य धर्म – मुस्लिम

Ø पाकिस्तानको मुख्य धर्म – मुस्लिम

Ø पाकिस्तानको क्षेत्रफल – ७९६०९५ वर्ग कि.मि

लिच्छवि काल

 

  1. प्रथम लिच्छविवंशी राजा को हुन् ?

    उत्तर: जयदेव प्रथम
  2. भक्तपुर जिल्लामा रहेको चाँगुनारायणको मन्दिर बनाउने राजा को हुन् ?

    उत्तर: मानदेव
  3. गोकर्णमा मानव वस्ती बसाउने राजा को हुन् ?

    उत्तर: मानदेव
  4. मानदेवका छोराको नाम के हो ?

    उत्तर: महिदेव
  5. मानदेवका बाबु को थिए ?

    उत्तर: धर्मदेव
  6. मानगृहको निर्माण गर्ने लिच्छवि राजा को हुन् ?

    उत्तर: मानदेव
  7. नाग र वासुकी पूजाको चलन चलाउने राजा को हुन् ?

    उत्तर: मानदेव
  8. वैष्णव मुद्रा प्रचलनमा ल्याउने लिच्छवि राजा को हुन् ?

    उत्तर: अशुवर्मा
  9. अंशुवर्माको शासनकाललाई के भनी चिनिन्छ ?

    उत्तर: लिच्छविकालको स्वर्णयुग
  10. पशुपतिनाथलाई राजमान्यता दिने राजा को हुन् ?

    उत्तर: अंशुवर्मा
  11. सर्वप्रथम ‘महाराजाधिराज’ पदवी धारण गर्ने राजा को हुन् ?

    उत्तर: अंशुवर्मा
  12. ‘शब्द विधा ’ ग्रन्थको रचना कसले गरेका हुन् ?

    उत्तर: अंशुवर्मा
  13. सत्ता प्राप्त गरी शासन चलाएर राज्यसत्ता पुन: सोही वंशलाई हस्तान्तरण गर्ने महान लिच्छवि राजा को हुन्?

    उत्तर: अंशुवर्मा (यिनी रोलक्रमका राजा थिएनन् ।)
  14. सर्वप्रथम शिलालेखको स्थापना गर्ने राजा को हुन् ?

    उत्तर: मानदेव
  15. बालकको सालनाल काट्ने चलन चलाउने राजा को हुन् ?

    उत्तर: अंशुवर्मा
  16. नेपालको इतिहासमा ‘आदर्श शासक ’ का रुपमा चिनिने राजा को हुन् ?

    उत्तर: अंशुवर्मा
  17. ‘महासामन्त’ , ‘कलहाभिमानी’ , ‘पशुपतिपादानुगृहित’ पदवी धारण गर्ने राजा को हुन् ?

    उत्तर: अंशुवर्मा
  18. ‘युवराजाधिराजको घोषणा सर्वप्रथम कसको पालादेखि सरु भएको हो ?

    उत्तर हेर्नुहोस्
  19. अंशुवर्माले बनाएको कैलासकुट भवन कुन ठाउँमा रहेको थियो ?

    उत्तर: देवपाटन (पशुपति नजिकै)
  20. कैलाशकुट भवनको महिमा कहाँको शिलालेखमा उल्लेख छ ?

    उत्तर: साँगाको शिलालेखमा
  21. कहाँ भएको युद्धमा लिच्छविहरुद्धारा आठ सय किरातीहरु मारिएका थिए?

    उत्तर: पाटनको च्यासल ( यो युद्धमा जित हासिल गरी लिच्छविहरुले सत्ता नियन्त्रण गरेका । )
  22. पशुपतिनाथको मन्दिर स्थापना गर्ने राजा को हुन् ?

    उत्तर: प्रचण्डदेव
  23. लिच्छविकालमा प्रधानमन्त्रीलाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: महासामन्त
  24. लिच्छविकालमा राजकिय भाषा के थियो ?

    उत्तर: संस्कृत
  25. गुप्त सम्वत कसले चलाएका थिए ?

    उत्तर: अंशुवर्मा
  26. इन्द्र जात्रा, लाखे जात्रा, कृष्ण जात्रा, हिले जात्रा, श्रङ्गभेरि जात्राको चलन चलाउने राजा को हुन् ?

    उत्तर: गुणकामदेव
  27. लिच्छविकालमा व्यापारिक नेतालाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: सार्थबाह
  28. हिन्दु र बौद्ध दुवै धर्म मान्ने राजा को हुन् ?

    उत्तर: अंशुवर्मा
  29. लिच्छविकालमा पशुपालनमा लगाइने करलाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: भोगकर
  30. लिच्छविकालमा कृषि उत्पादनमा लगाइने करलाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: भागकर
  31. कान्तिपुरमा मानव बस्ती बसाल्ने राजा को हुन्?

    उत्तर: गुणकामदेव
  32. आधुनिक काठमाडौँका निर्माता भनी कसलाई चिनिन्छ ?

    उत्तर: गुणकामदेव
  33. गुणकामदेवलाई अर्को कुन नामले चिनिन्छ ?

    उत्तर: लक्ष्मीकामदेव
  34. शाक्यवंशको कन्यालाई कुमारि बनाई पूजा गर्ने चलन चलाउने राजा को हुन् ?

    उत्तर: गुणकामदेव
  35. ‘शान्तिश्री’ का नामले चिनिने राजा को हुन्?

    उत्तर: प्रचण्डदेव
  36. नेपालको इतिहासमा “स्वर्णयुग “ भन्नाले कुन काललाई जनाउँछ ?

    उत्तर: लिच्छविकाल
  37. अंशुवर्मा कुन वंशका थिए ?

    उत्तर: ठकुरी वंश
  38. ठकुरि वंशका प्रथम राजा को हुन्?

    उत्तर: भाष्कर देव
  39. नेपालको सबभन्दा पुरानो मन्दिर कुनलाई मानिन्छ ?

    उत्तर: स्वयम्भुनाथ
  40. लिच्छवि राजाहरु कुन वंशका थिए ?

    उत्तर: सूर्यवंशी
  41. लिच्छविकालमा कपडामा लगाउने करलाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: चैलकर
  42. भोटो जात्राको चलन चलाउने राजा को हुन्?

    उत्तर: नरेन्द्रदेव
  43. ‘महाराजाधिराज परम भट्टारक’ को पदवी धारण गर्न राजा को हुन् ?

    उत्तर: नरेन्द्रदेव
  44. लिच्छविकालिन आकाशको पूर्ण चन्द्र भनि चिनिने राजा को हुन् ?

    उत्तर: नरेन्द्रदेव
  45. लिच्छविकालिन समयमा पण र पुराण नामक मुद्रा प्रचलनमा थिए, १ पुराणमा कति पण हुन्थ्यो ?

    उत्तर: १६ पण
  46. लिच्छविकालमा धानचामल तथा घिउ, तेल, दूध नाप्न प्रयोग हुने एकाइ कुन थियो ?

    उत्तर: मानिका
  47. ‘पण’ र ‘पुराण’ नामक मुद्रा चल्तीमा ल्याउने राजा को हुन् ?

    उत्तर: नरेन्द्रदेव
  48. बलम्बुमा मानवबस्ती बसाउने राजा को हुन् ?

    उत्तर: अंशुवर्मा
  49. ‘बोधिसत्व’ को अवतार मानिने लिच्छवि राजा को हुन् ?

    उत्तर: अंशुवर्मा
  50. अंशुवर्मा पछि राजगदिमा आसिन हुने व्यक्ति को हुन् ?

    उत्तर: उदयदेव
  51. प्रसिद्ध भद्राधिवास भवनको निर्माण गर्ने लिच्छवि राजा को हुन् ?

    उत्तर: नरेन्द्रदेव
  52. रातो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्राको चलन चलाउने राजा को हुन् ?

    उत्तर: नरेन्द्रदेव
  53. झ्यालमा बुट्टा राखने चलन कसले चलाएका थिए ?

    उत्तर: नरेन्द्रदेव
  54. नरेन्द्रदेवले कहिलेदेखि कहिलेसम्म शासन गरेका थिए ?

    उत्तर: वि. स. ७०२ देखि ७३६ सम्म
  55. ‘सिहासन ’ शब्द कुन राजाको पालादेखि चल्तीमा आएको थियो ?

    उत्तर: नरेन्द्रदेव
  56. काठमाडौँ उपत्यकामा सबैभन्दा लामो समय मनाइने जात्रा …………हो ?

    उत्तर: मच्छिन्द्रनाथ
  57. सिकाली जात्रा ललितपुरको खोकनाका नेवार समुदायमा प्रचलित छ भने वैरागी जात्रा कहाँ प्रचलित छ ?

    उत्तर: जुम्ला
  58. स्वयम्भुको ज्योतिलाई छोपी सोमाथि चैत्यको निर्माण गर्ने राजा को हुन् ?

    उत्तर: प्रचण्डदेव
  59. ललितपुरमा मानब बस्ती बसाल्ने राजा को हुन् ?

    उत्तर: वरदेव
  60. सम्राट अशोक कसको पालामा नेपाल आएका थिए ?

    उत्तर: स्थुँको
  61. पशुपतिको मन्दिरमा सुनको छाना चढाउने राजा को हुन् ?

    उत्तर: शिवदेव
  62. लिच्छविकालमा राजदरबारसम्बन्धी विषय हेर्ने व्यक्तिलाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: महाप्रतिहार
  63. कुन राजालाई विश्वदेव भनी चिनिन्छ ?

    उत्तर: वृषदेव
  64. लिच्छविकालमा पसलमा लगाइने करलाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: आपण कर
  65. नेपाल सम्वत कुन राजाको पालादेखि प्रचलनमा आएको हो ?

    उत्तर: राघवदेव ( वि. सं . ९३६ मा )
  66. कीर्तिपुरको स्थापना कसले गरेका हुन् ?

    उत्तर: शिवदेव तृतीय
  67. स्वयम्भु चैत्य र चाबहिल चैत्यको स्थापना गर्ने राजा को हुन् ?

    उत्तर: वृषदेव
  68. लिच्छविकालमा साधारण व्यापारिलाई के भनि चिनिन्थ्यो ?

    उत्तर: वणिक
  69. पशुपतिनाथको देवल कसले बनाएका हुन्?

    उत्तर: सुपुष्प
  70. लिच्छविकालमा शिक्षाको माध्यम भाषा कुन थियो ?

    उत्तर: संस्कृत र पाली
  71. लिच्छविकालिन समयमा केन्द्रमा बस्ने जनतालाई पौर भनिन्थ्यो भने प्रान्तमा बस्ने जनतालाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: जानपद
  72. लिच्छविकालका आदि पुरुष कसलाई मानिन्छ ?

    उत्तर: सुपुष्प
  73. लिच्छविकालमा प्रधानसेनापतिलाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: महाबलाध्यक्ष
  74. ‘लिच्छवि कुलकेतु’ पदवी कुन लिच्छवि राजाले धारण गरेका थिए ?

    उत्तर: शिवदेव प्रथम
  75. लिच्छविकालमा ललितपुरलाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: युपग्राम
  76. कुन राजाको पालादेखि नेपालमा द्धैध शासन व्यवस्थाको सुरुआत भएको थियो ?

    उत्तर: वसन्तदेव
  77. कसको पालादेखि नेपालमा द्धैध शासन व्यवस्थाको अन्त्य भएको थियो ?

    उत्तर: नरेन्द्रदेव
  78. लिच्छवि कालमा व्यापारिक केन्द्रलाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: द्रंग
  79. अंशुवर्मालाई महासामन्तको पदवी प्रदान गर्ने राजा को हुन् ?

    उत्तर: शिवदेव
  80. कर्षापण, पशुपति कुन कालमा प्रयोगमा ल्याइएका मुद्रा हुन् ?

    उत्तर: लिच्छवि
  81. लिच्छविकालमा शिक्षासम्बन्धी कार्य गर्ने संस्थालाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: अग्रहार
  82. लिच्छविकालमा जिल्लास्तरीय प्रशासनिक इकाइलाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: विषय
  83. सरकारले नेपाल संवतलाई राष्ठ्रय मान्यता कहिले प्रदान गरेको हो ?

    उत्तर: वि. सं. २०६५ कार्तिक ८ (२०६८ मा राष्ट्रय क्यालेण्डरमा प्रयोगमा ल्याउने निर्णय)
  84. लिच्छविकालमा कतिवटा अधिकरणको व्यवस्था गरिएको थियो?

    उत्तर: चार ( कुथेर, माप्चोक, लिंगवल , शुल्ली वा शोल्ल)
  85. लिच्छविकालमा राजस्व संकलन, जग्गा खरिद बिक्रि तथा भुमिसम्बन्धी मुद्दा हेर्ने अड्डडालाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: कुथेर अधिकरण
  86. विवाह पारपाचुके तथा सम्पतिसम्बन्धी कार्यको व्यवस्थापन गर्ने निकायलाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: माप्चोक अधिकरण
  87. कुलो तथा खानेपानीसम्बन्धी कार्यको व्यवस्थापन गर्ने निकायलाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: लिङबल
  88. लिच्छविकालमा पञ्चापराधसम्बन्धी मुद्दा हेर्ने निकायलाई के भनिन्थ्यो ?

    उत्तर: शुल्ली वा शोल्ल                                                 

Wednesday, October 18, 2023

संघीय प्रणालीका सबल र दुर्बल पक्षहरू / संघिय प्रणालीका गुण र दोष

निश्चय नै संघीय प्रणालीका केही गुण छन् भने केही दोष पनि । त्यसैगरी यसमा केही जोखिम पनि छन् । त्यसैले कतिपय मुलुकहरु यो प्रणालीमा गएर पनि एकात्मक प्रणालीमा फर्किएको पनि पाइन्छ । अतः प्रदेश विभाजन, श्रोतको बाँडफाँड र आर्थिक निर्भरताको प्रश्नमा संघितामा जाने क्रममा ज्यादै होस् पु¥याउनु पर्ने हुन्छ । वास्तवमा संसारका नगन्य मुलुकले यो पद्धती अवलम्वन गर्नुको पनि यही वाध्यात्मक अवस्थाले हो । फलतः आज विश्वका २९ राष्ट्रले मात्र यो पद्धती अंगालेका छन् जहाँ विश्वका ४०% मानिस बसोबास गर्छन्। तल यस प्रणालीबाट हुन सक्ने केही फाइदा र बेफाइदा उल्लेख गरिन्छ ।



संघात्मक राज्यका गुणहरू /संघीयताका फाइदा / सबल पक्ष
+ शक्तिशाली संघीय सरकारको निर्माण हुने जस्तैः अमेरिकाको केन्द्रीय सरकार।

+ विकेन्द्रीकरण र स्थानीय स्वायत्त शासन बलियो भई सरकार नागरिकको नजिकमा पुग्ने।

+ द्वन्द्ध व्यवस्थापन र विविधता व्यवस्थापनमा सहयोगी सिद्ध हुने।

+ स्वशासनका माग सम्बोधन भई दिगो शान्तिको आधार निर्माण गर्ने ।

+ राज्यशक्तिको विकेन्द्रित अभ्यास मार्फत लोकतान्त्रिक प्रणालीलाई सदृढीकरण गर्न सघाउने ।

+ संघीय शासन व्यवस्थामा सरकारको उपस्थिति राज्यको तल्लो तहसम्म प्रभावकारी हुन्छ।

+ संघीय राष्ट्र शक्तिशाली हुन्छ किनकि एकतामा बल हुन्छ र संघीय राष्ट्र विभिन्न राज्यहरूको एकतामा बनेको हुन्छ।

+ संघीय शासन व्यवस्थामा राष्ट्रिय एकता र स्थानीय स्वायत्तका बीच राम्रो समन्वय हुन्छ ।

+ संघीय शासन व्यवस्थामा जनताको प्रतिनिधित्व सार्वजनिक निकायमा बढी भन्दा बढी गर्न सकिन्छ ।

+ जनता सार्वजनिक र स्थानीय विषयवस्तुमा बढी चासो दिन्छन्।

+ संघात्मक सरकार शक्ति विकेन्द्रीकरण र शक्ति विभाजनको सिद्धान्तमा आधारित हुन्छ।

+ विभिन्न जातिगत, क्षेत्रगत, भाषागत मागको सहज सम्बोधन गर्न सकिन्छ ।

+ संघीय शासन व्यवस्थामा स्वेच्छाचारी सरकारको उदय हुने कम सम्भावना हुन्छ।

+ मुलुकको सबै भौगोलिक क्षेत्रको सन्तुलित र न्यायपूर्ण विकासमा सहयोग पुग्ने ।

+ राष्ट्र निर्माण र राज्य निर्माणमा जनसहभागिता हासिल हुने ।

+ मुलुकको विविधता व्यवस्थापनमा सहयोगी सिद्ध हुने जस्तैः बेल्जियम, स्विट्जरल्याण्ड

+ नागरिकको सरकारप्रतिको स्वामित्व अभिवृद्धि हुने ।

+ केन्द्रीय सरकारको कार्यबोझ न्यूनीकरण र स्थानीय नेतृत्व सहयोग पुयाउने

+ शक्ति विभिन्न तहमा बाँडी निरंकुशताको सम्भावनालाई कमजोर तुल्याइदिने ।

+ विकासमा विकासमा स्थानीय स्रोत परिचालन गर्न सजिलो हुन्छ ।

+ शासनमा समावेशीकरण र सहभागिताको सम्भावना ज्यादा हुन्छ ।

+ विभिन्न तह र इकाईका बीचमा प्रतिस्पर्धाको अवस्था सिर्जना गरी विकासमा तीव्रता ल्याउन सकिन्छ ।

+ जनताको घरदैलोमा सरकारको उपस्थिति

+ शासन सञ्चालनमा सबै वर्ग र क्षेत्रको प्रतिनिधित्व र अपनत्व

+ केन्द्र सरकारको कार्यबोझमा कमी

+ आन्तरिक स्रोतको उपयोगका कारण बाह्य निर्भरतामा कमी

+ जनचाहनामा आधारित सन्तुलित विकास।

+ सरकारलाई जनताको नजिक पुर्याँउर्याँ छ,

+ शासकीय पद्धतिमा सहभागिताको अवसर बढाउँछ,

+ बहुमतीय अधिपत्यलाई केही हदसम्म कम गर्छ,

+ समाजिक सांस्कृति समस्या सम्बोधन गरी राष्ट्रिय विकासलाई प्रोत्साहित गर्छ,

+ समावेशी लोकतन्त्रलाई सम्भव तुल्याउँछ,

+ सामूहिक र साँस्कृतिक पहिचानलाई प्रोत्साहन गर्छ,

+ स्थानीय स्रोत र सम्भावनाको उपयोगको आधार प्रदान गर्छ,

+ राज्यबीचको प्रतिस्पर्धाले विकास र प्रगतिलाई प्रोत्साहित गर्छ,

+ राज्य प्रणालीमा सबैको स्वामित्व र सामाजिक सहभाव विकास हुन्छ,

+ विविधता व्यवस्थापनद्धारा राष्ट्रिय एकता र अखण्डता मजबुद् बनाउँछ,

+ सामाजिक द्धन्द्धको दिगो समाधान सम्भव हुन्छ ।

+ स्वायत्त राज्य

+ राजनीतिक स्वायत्तता

+ विकासको अधिकार

+ जातीय विविधतामा एकता

+ स्थानीय स्वायत्तता सहितको राष्ट्रिय एकता

+ राज्य र केन्द«बीच शतिmमा बाँडफाँड

+ स्थानीय समस्या स्थानीय स्तरबाटै समाधान

+ जनतासँग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने राष्ट्रिय महत्वमा कुरालाई केन्द«ले पहल गर्ने

+ केन्द्रीय शतिm र सत्ताको दुरुपयोगमा राज्यको नियन्त्रण

+ संवैधानिक सर्वोच्चता

+ जनताको जीवनसँग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने कुरामा शतिmको विभाजन


संघात्मक राज्यका अवगुणहरू / संघीयताको बेफाइदा /दुर्बल पक्ष
संघीयता आफैँमा हानिकारक होइन तर यसको प्रयोगमा कमजोरी भए यसले राज्यलाई हानी पुर्‍याउन पनि सक्छ। मूलभूत रूपमा संघीयताका सम्भावित बेफाइदाहरू देहाय बमोजिम हुन सक्छन्

+ गासिने राज्यको स्वायत्तता कमजोर हुने जस्तै अमेरिकाका राज्य सरकारहरू।

+ सञ्चालनमा अधिक सर्चिलो हुने, (धेरै पदाधिकारी र संरचनाका कारण सञ्चालन खर्च बढ्ने।

+ देशमा जातीय, क्षेत्रगत वा साम्प्रदायिक भावना बढी राष्ट्रिय एकता कमजोर हुन सक्ते ।

+ संघात्मक शासन व्यवस्थामा सरकार कमजोर हुन्छ।

+ संघ केन्द्रका बीच पारस्परिक विवादको खतरा हुन्छ।

+ संघात्मक सरकारले विदेश नीतिको दुर्बलतापूर्ण सन्चालन गर्छ र यस्तो सरकार आफ्नो गृह नीतिमा पनि कमजोर हुन्छ।

+ संघात्मक शासन व्यवस्था निकै खर्चिलो हुन्छ। प्रशासनिक काम कारवाहीमा एकरुपता हुदैन ।

+ संघीय राज्यमा संविधान कठोर खालको हुन्छ।

+ यस्ता संविधान संशोधन गर्न केन्द्र र राज्य सरकारको सहमति चाहिन्छ। त्यसैले संविधान संशोधनमा कठिनाई हुन्छ ।

+ द्वैध शासनको कारणले गर्दा प्रशासनमा ढिलासुस्ती र अनुत्तरदायित्व विकास हुने डर रहन्छ ।

+ संघ संधै भत्किने खतरा हुन्छ ।

+ विभिन्न तहका सरकारबीच अधिकार र स्रोतको प्रयोगमा खिचातानी भई आन्तरिक द्वन्द्ध बढ्न सक्ते।

+ निकाय र कार्यमा अनावश्यक दोहोरोपन सिर्जना हुन सक्ने ।

+ पुनर्वितरणात्मक न्याय नभएमा कमजोर प्रदेश वा स्थानीय तह झनै कमजोर बन्न सक्ने।

+ शक्ति छरिने हुदा शासकीय दुर्बलता र असमन्वय बदन सक्ने।

+ नागरिकमा दोहोरो करको भार पर्न सक्ने। नेपालमा यस्ता घटना सञ्चार माध्यममा आउन चालेका छन् ।

+ नीति तथा सेवा प्रवाहमा एकरूपता कायम गर्न कठिन हुन सक्छ ।

+ संविधान संशोधन लगायत निर्णय निर्माणमा डिलाई र अवरोध सिर्जना हुन सक्ने- सबै प्रदेशको सहमति चाहिने सन्दर्भमा।कुनै प्रदेश वा स्थानीय तहमा विदेशी हस्तक्षेप वा प्रभाव बढ्न सक्ने ।

+ स्रोत साधन छरिदा भ्रष्टाचार र अनियमितता बढ्न सक्छ ।

+ सरकारका तहहरू र विभिन्न इकाईहरुका बीचमा द्वन्द्ध बढ्न सक्छ ।

+ संघीय इकाइहरुबीच मतभेद आइ राष्ट्रिय अखण्डतामाथि प्रश्न उठ्न सक्छ

+ नीति कार्यक्रम तथा योजनाहरूमा दोहोरोपन आउन सक्छ

+ जनतामाथि द्धैध शासनको भार पर्न सक्छ

+ संघीय इकाइहरुबीच अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा हुनसक्छ

+ भ्रष्टाचार र अनियमितताको सम्भावना रहन्छ।

+ सरकारका तहहरुबीच काममा दोहोरोपना आउछ,

+ राज्यहरु बीच अस्वस्थ प्रतिस्पर्धार असमानता बढ्न सक्छ,

+ Over Government लाई प्रश्रय दिन्छ,

+ खर्चिलो शासन प्रणाली, गरिब मुलुकहरुले धान्न गाह्रो हुन्छ,

+ राज्य तथा स्थानीय तहमा Local Elites को Capture बढ्न सक्छ,

+ शासन प्रणालीको सामाजिक लागतलाई बढाउँछ,

+ समष्टिगत आर्थिक अस्थिरता सिर्जना हुन सक्छ,

+ प्राकृतिक स्रोतको बाडफाडमा विवाद् सिर्जना हुन सक्छ (भारतको कावेरी पानी विवाद),

+ स्वायत्तता र आत्मनिर्णयको नाममा विखण्डनले प्रश्रय पाउन सक्छ ।

+ खर्चिलो प्रणाली

+ शक्ति विभाजनमा विवाद

+ केन्द्रको हस्तक्षेप

+ क्षेत्राधिकारको विवाद

+ भौगोलिक क्षेत्र सम्बन्धी विवाद

+ दोहोरो करको मार

+ साम्प्रदायिक राजनीतिको विस्तार

"Learning Never Ends helped me prepare for Loksewa and Revenue exams effectively."

— Successful Candidate

Connect with us

Get in touch for learning resources,updates and useful information. Learning Never Ends. A learning platform for Lok Sewa, Revenue, Customs, Taxation and Public Management.